CZAS TO PIENIĄDZ

Powiedzenie „czas to pieniądz” jest purytańskie i protestanckie, i bynajmniej nie oznaczało gorączkowej gonitwy za zyskiem, jak skłonni jesteśmy dzisiaj sądzić. Benjamin Franklin zapewne nie był pierwszym, który tego powiedzenia użył, ale w jego słynnych aforyzmach, które za­wiera Poor Richard’s Almanack, pojawia się ono jako jedna z ważnych maksym „biednego Richarda”. Franklin, ten czołowy ideolog protestanckiej kolebki amerykańskiego kapitalizmu, którego Max Weber cytuje częściej niż Lutra, Kalwina, Baxtera czy jakiego­kolwiek innego purytanina, uważał, że istnieje trzynaście cnót: umiarkowanie, wstrzemięźliwość, małomówność, porządek, zdecy­dowanie, skromność, pomysłowość, szczerość, sprawiedliwość, po­kora, czystość, spokój, dziewictwo. W tym inwentarzu cnót nie ma miejsca na próżniacze lenistwo, ale nie ma także miejsca na obietni­ce łatwych i niezasłużonych profitów. Czas wymaga zagospodaro­wania pracą, wysiłkiem, nasuwa myśl o glebie, przy której uprawie trzeba się ogromnie natrudzić aby przyniosła plon.

Napisz odpowiedź